Vergunning voor overkapping of tuinhuis: wanneer nodig?
Bijgewerkt 26 oktober 2026 · 5 min leestijd
Een overkapping, tuinhuis of tuinkas in de achtertuin past volgens de algemene regels meestal zonder vergunning, maar dat hangt af van de maat, de plek en het omgevingsplan van je gemeente. Check het daarom altijd voordat je materiaal bestelt. Deze pagina geeft de hoofdlijnen; de definitieve uitkomst haal je bij het Omgevingsloket en je gemeente.
Wat is er veranderd met de Omgevingswet?
Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet. Vergunningvrij bouwen is nu geregeld in landelijke regels, aangevuld met het omgevingsplan van je gemeente. Dat laatste is belangrijk: een gemeente kan lokaal andere regels stellen, bijvoorbeeld in een beschermd gebied. Op omgevingsloket.nl vind je de officiële vergunningcheck. Algemene achtergrond staat ook op iplo.nl en rijksoverheid.nl.
De algemene regels voor het achtererfgebied
Een overkapping of tuinhuis telt als bijbehorend bouwwerk. Voor het achtererfgebied (het erf achter de voorgevel van je woning) kan zo'n bouwwerk vergunningvrij zijn als het aan de landelijke regels voldoet en je omgevingsplan niets anders bepaalt. De belangrijkste voorwaarden:
- het bouwwerk staat in het achtererfgebied, niet in de voortuin;
- de totale bebouwing van het erf blijft binnen het toegestane maximum (zie hieronder);
- het blijft binnen de hoogtegrenzen;
- je woning is geen rijksmonument en ligt niet in een beschermd stads- of dorpsgezicht;
- er gelden geen aanvullende lokale regels die het anders bepalen.
Hoeveel mag je bebouwen?
Voor alle bijbehorende bouwwerken samen op je achtererfgebied geldt een maximum. Bestaande schuurtjes, aanbouwen en garages tellen mee.
| Deel van het achtererfgebied | Maximaal te bebouwen |
|---|---|
| Tot 100 m² | 50% |
| Het deel van 100 tot 300 m² | 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m² |
| Het deel boven 300 m² | 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m² |
| Absoluut maximum | 150 m² |
Een voorbeeld: heeft je achtererfgebied 80 m², dan mag in totaal ongeveer 40 m² bebouwd zijn. Staat daar al een schuur van 10 m², dan houd je grofweg 30 m² over voor een nieuwe overkapping.
Hoe hoog mag het?
Dit zijn indicatieve hoofdregels; de exacte invulling hangt af van je situatie.
- Verder dan 4 meter van het hoofdgebouw: de goothoogte maximaal 3 meter en de bouwhoogte maximaal 5 meter. Staat het dicht bij de erfgrens, dan mag de top niet hoger zijn dan 0,47 keer de afstand tot de erfgrens plus 3 meter.
- Binnen 4 meter van het hoofdgebouw: maximaal 5 meter en niet hoger dan de vloer van de eerste verdieping van de woning.
Een bouwwerk in de voortuin valt buiten deze algemene regels. Daar gelden strengere voorwaarden, vaak is een vergunning nodig.
Wanneer is een vergunning wel nodig?
Volgens de algemene regels past een gewone overkapping of tuinhuis in de achtertuin meestal zonder vergunning, maar in deze situaties moet je extra opletten:
- je woning is een monument of ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht;
- het bouwwerk komt (deels) in de voortuin of op een erf dat aan de openbare weg grenst;
- je overschrijdt het maximaal bebouwde oppervlak of de hoogtegrenzen;
- het bouwwerk komt op of over de erfgrens, waarvoor aparte voorwaarden gelden;
- je gemeente heeft in het omgevingsplan afwijkende regels.
Ook als je geen vergunning nodig hebt, moet je bouwwerk veilig zijn en aan de technische eisen voldoen. Vergunningvrij betekent dus niet regelvrij.
En een tuinkas?
Een tuinkas is voor de regelgeving meestal ook een bijbehorend bouwwerk. Dezelfde regels voor oppervlak, hoogte en plek gelden dus. Meer over materiaalkeuze en plaatsing lees je in bouwen van een tuinkas.
Zo pak je het aan
- Meet je achtererfgebied en schrijf op wat er al staat.
- Maak een schets met afmetingen, hoogte en afstand tot de erfgrens.
- Doe de vergunningcheck op het Omgevingsloket.
- Bel of mail bij twijfel je gemeente en vraag naar het omgevingsplan voor jouw adres.
- Praat met je buren voordat je begint, zie overleg met de buren.
Let op: een tekening of plan van een website is geen vergunning en ook geen constructieberekening. Is er een vergunning nodig, dan hoort daar doorgaans een berekening van een constructeur bij. Meer daarover in wat een bouwtekening wel en niet is.
Wat nu?
Ontwerp eerst je bouwwerk in de gratis 3D-configurator en kijk wat de maten doen met het totale oppervlak en de hoogte. Met de vergunningindicatie van Hofplan krijg je een eerste stoplicht. Dat is een indicatie, geen besluit van de gemeente: de echte check doe je altijd op het Omgevingsloket. Wil je weten wat het bouwen kost, lees dan wat bepaalt de kosten. Ons aanbod voor vergunningtrajecten is nog in voorbereiding.